Morton Nöroma

Morton nöroma, ayağın ön kısmında, en sık üçüncü ve dördüncü parmaklar arasında ilerleyen sinirin çevresindeki dokunun kalınlaşmasıdır. Ayakkabı içinde katlanmış bir çorap veya küçük bir taş varmış hissi, yürürken parmaklara vuran yanma ve elektriklenme tipik şikâyetlerdir.

Morton nöroma nedir?

Ayak parmaklarına giden duyu sinirleri, metatars kemikleri arasındaki dar kanaldan geçer. Bu kanalda tekrarlayan sıkışma ve sürtünme sonucu sinirin etrafındaki doku kalınlaşır ve sertleşir. İsmindeki “nöroma” ifadesine rağmen bu bir tümör değildir; sinir çevresindeki fibröz kalınlaşmadır.

En sık üçüncü ve dördüncü parmak arası tutulur, ikinci-üçüncü aralık ikinci sıklıktadır. Kadınlarda erkeklere göre belirgin şekilde daha sık görülür.

Belirtileri nelerdir?

• Ayağın ön kısmında yanma, elektriklenme ve batma hissi
• Üçüncü ve dördüncü parmaklarda uyuşma veya karıncalanma
• Ayakkabı içinde taş ya da katlanmış çorap varmış hissi
• Dar burunlu ve topuklu ayakkabı ile belirgin artış
• Yürürken ayakkabıyı çıkarıp ayağı ovma ihtiyacı
• İstirahatle ve ayakkabı çıkarıldığında rahatlama

Neden olur?

• Ayakkabı: dar burunlu ve yüksek topuklu ayakkabılar parmak başlarını birbirine sıkıştırır
• Ön ayak yük dağılımı bozuklukları: metatars başlarına binen yükün artması
• Eşlik eden deformiteler: halluks valgus, çekiç parmak, düz tabanlık
• Tekrarlayan yüklenme: uzun süre ayakta kalmak, koşu ve dans gibi aktiviteler
• Aşil kısalığı: ön ayağa binen yükü artıran biyomekanik etken

Nasıl teşhis edilir?

Tanı büyük ölçüde muayene ile konur. Parmak araları elle sıkıştırıldığında ağrının yeniden ortaya çıkması ve ayak yandan sıkıştırılırken alınan tıklama hissi (Mulder bulgusu) tipiktir. Şikâyetin tam yerinin parmak arası olması, kemik üzerinde olmaması ayırt edicidir.

Ön ayak ağrısının başka nedenleri — metatarsalji, stres kırığı, metatarsofalangeal eklem instabilitesi — dışlanmalıdır. Bunun için ayakta yük vererek grafi çekilir. Nöromanın boyutunu ve yerini doğrulamak gerektiğinde ultrason veya MR kullanılır.

Ameliyatsız tedavi seçenekleri

Tedavi daima ameliyatsız yöntemlerle başlar ve hastaların önemli bir kısmında bu aşamada yeterli rahatlama sağlanır:

• Ayakkabı değişikliği: geniş burunlu, alçak topuklu, yumuşak tabanlı ayakkabılar — en etkili tek tedbir
• Metatars pedi: parmak başlarının hemen gerisine yerleştirilerek siniri rahatlatan destek
• Kişiye özel tabanlık: ön ayaktaki yük dağılımını düzenler
• Aktivite düzenlemesi ve germe egzersizleri
• Enjeksiyon tedavisi: ağrılı dönemlerde kortikosteroid uygulaması

Cerrahi tedavi

Ameliyatsız tedaviye rağmen şikâyetler günlük yaşamı kısıtlamaya devam ediyorsa cerrahi gündeme gelir.

Nöroma eksizyonu

En sık uygulanan yöntemdir. Kalınlaşmış sinir dokusu, çoğunlukla ayağın üst yüzünden yapılan küçük bir kesiyle çıkarılır. Üstten yapılan girişimin avantajı, ayak tabanında yürümeyi zorlaştıran bir iz kalmamasıdır.

Ameliyatın bilinen ve beklenen sonucu, iki parmak arasında kalıcı uyuşukluktur. Sinir çıkarıldığı için bu kaçınılmazdır; bir komplikasyon değildir ve hastaların çoğu ağrının geçmesi karşılığında bunu sorun etmez. Ancak ameliyat öncesinde mutlaka konuşulması gereken bir noktadır.

Sinir koruyucu girişimler

Seçilmiş hastalarda siniri sıkıştıran bağın gevşetilmesi (intermetatarsal ligament gevşetmesi) uygulanabilir. Duyu korunur, ancak nüks olasılığı eksizyona göre daha yüksektir.

İyileşme süreci

• 0–2 hafta: Ameliyat sonrası ayakkabı ile yürüme, ayağın yükseltilmesi, pansuman kontrolleri
• 2–4 hafta: Dikişlerin alınması, şişliğin azalmaya başlaması
• 4–6 hafta: Geniş ve yumuşak normal ayakkabıya geçiş
• 2–3 ay: Günlük aktivitelere tam dönüş
• 3–6 ay: Şişliğin tamamen çözülmesi, spora dönüş

Sık sorulan sorular

Morton nöroma gerçek bir tümör müdür?

Hayır. İsminde “nöroma” geçse de tümör değildir; sinirin çevresindeki dokunun kalınlaşması ve sertleşmesidir. Kötü huylu bir hastalık değildir.

Ameliyatsız tedavi ile geçer mi?

Hastaların önemli bir kısmında ayakkabı değişikliği, metatars pedi ve tabanlık ile şikâyetler belirgin şekilde azalır. Erken dönemde bu yöntemler denenmeden cerrahi önerilmez.

Ameliyattan sonra parmaklarımda uyuşma kalır mı?

Nöroma çıkarıldığında ilgili sinir de alındığı için iki parmak arasında kalıcı uyuşukluk beklenen bir sonuçtur. Bu bir komplikasyon değildir; ameliyat öncesinde mutlaka konuşulur. Hastaların çoğu ağrının geçmesi karşılığında bunu rahatlıkla kabul eder.

İğne tedavisi işe yarar mı?

Kortikosteroid enjeksiyonu özellikle erken dönemde ağrıyı azaltabilir. Etkisi geçici olabilir ve sık tekrarlanması çevre dokulara zarar verebileceği için sınırlı sayıda uygulanır.

Ameliyattan sonra ne zaman yürüyebilirim?

Ayağın üst yüzünden yapılan girişimlerde genellikle ilk günden ameliyat sonrası ayakkabı ile yük vererek yürünebilir. Normal ayakkabıya geçiş ortalama 4–6 haftadır.

İki ayakta birden olur mu?

Olabilir, ancak aynı anda iki ayağın ameliyat edilmesi genellikle tercih edilmez; ayaklar sırayla tedavi edilir.

İlgili sayfalar: Halluks Valgus · Düz Tabanlık · Minimal İnvaziv Ayak Cerrahisi

Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve hekim muayenesinin yerini tutmaz.